28.01-1.02.2026 🇵🇱

NIEZAMODELOWANA WARSTWA POZNAWCZA W AI

Hipoteza oparta na neuroatypowym przetwarzaniu poznawczym człowieka

STRESZCZENIE

Artykuł formułuje hipotezę dotyczącą potencjalnej luki w sztucznej inteligencji, opartą na obserwowalnych rezultatach poznawczych wytwarzanych przez neuroatypowe przetwarzanie poznawcze człowieka. Hipoteza zakłada, że osoby neuroatypowe są w stanie opisać procesy myślowe prowadzące do tych rezultatów, a procesy te mogą zostać przeniesione do systemów AI jako nowe procesy przetwarzania.

1. HIPOTEZA

Istnieje zbiór procesów myślowych, które działają w sposób ciągły w umysłach osób neuroatypowych i które:

  • prowadzą do konkretnych, powtarzalnych rezultatów poznawczych,
  • mogą zostać opisane przez osoby, które je wykonują,
  • mogą zostać przeniesione do systemów AI jako nowe procesy przetwarzania.

Procesy te nie są strategiami, technikami ani wyuczonymi metodami. Nie są zachowaniami okazjonalnymi. Stanowią ciągły tryb przetwarzania informacji.

2. POPULACJA ŹRÓDŁOWA

Hipoteza dotyczy wprost osób neuroatypowych, w tym:

  • osób w spektrum autyzmu,
  • osób z ADHD,
  • osób o profilach łączonych.

Hipoteza odnosi się do neuroatypowych procesów poznawczych człowieka, a nie do poznania ludzkiego jako całości.

3. OBSERWOWALNE REZULTATY POZNAWCZE

A. Tworzenie wzorców z odległych informacji / danych

Osoby neuroatypowe wykazują zdolność do:

  • integrowania wielu informacji lub danych, które wydają się niepowiązane,
  • identyfikowania wspólnej struktury lub reguły,
  • tworzenia na ich podstawie wspólnego wzorca.

B. Identyfikacja warunków rozdzielających

Obserwowalnym rezultatem jest zdolność do:

  • identyfikowania warunków rozłącznych w złożonych zagadnieniach,
  • określania elementów wzajemnie się wykluczających,
  • dochodzenia do jednoznacznych wniosków.

C. Odmowa przy niekompletnych warunkach

W przypadku braku wymaganych informacji osoby neuroatypowe:

  • szybko wykrywają niekompletność,
  • zatrzymują proces myślowy,
  • odmawiają udzielenia odpowiedzi zamiast zgadywania.

Odmowa jest traktowana jako poprawny rezultat.

D. Adaptacja w czasie rzeczywistym podczas interakcji

W kontekstach interakcyjnych często:

  • jednocześnie analizują sygnały werbalne i niewerbalne,
  • dostosowują język i kierunek wypowiedzi w czasie rzeczywistym,
  • reagują na bieżące informacje zwrotne.

E. Niekończące się generowanie pomysłów

Obserwowalnym rezultatem jest zdolność do:

  • ciągłego tworzenia nowych idei bez wyczerpania zasobu,
  • płynnego przechodzenia między różnymi koncepcjami,
  • łączenia istniejących rozwiązań w nowe konfiguracje,
  • rozwijania jednego pomysłu w wiele alternatywnych kierunków.

4. ZAŁOŻENIE O OPISYWALNOŚCI PROCESÓW MYŚLOWYCH

Hipoteza zakłada, że:

  • jedynie osoby neuroatypowe są w stanie opisać te procesy,
  • ponieważ nie da się ich obecnie zaobserwować ani wyobrazić z zewnątrz.

5. IMPLIKACJE DLA SZTUCZNEJ INTELIGENCJI

Jeżeli osoby neuroatypowe opiszą procesy myślowe prowadzące do wymienionych rezultatów, a procesy te zostaną zaimplementowane w AI, wówczas AI będzie mogła:

  • zapoznać się z tymi procesami,
  • wykorzystać je jako podstawę dalszego uczenia się,
  • rozwijać nowe zdolności oparte na nich.

Hipoteza odnosi się do neuroatypowych procesów poznawczych człowieka, a nie do poznania ludzkiego jako całości.